Zagospodarowanie zużytego płynu szczelinującego

waste pit

Zbiornik ziemny na zużyty płyn szczelinujący

Po zakończeniu procesu szczelinowania hydraulicznego odwiertu płyn szczelinujący powraca na powierzchnię. Zawiera on nie tylko chemikalia dodane przed wtłoczeniem pod ziemię, ale także fragmenty skał czy wodę złożową. Czas powrotu płynu jest bardzo różny, może wahać się od kilku godzin do nawet kilku tygodni, w zależności od warunków złożowych. Odzyskiwana ilość również jest bardo zmienna. Może to być mniej niż 30% początkowej ilości zatłoczonego płynu, ale także więcej niż 70%. Jednak nawet 10% to ponad 1000 m^3 zanieczyszczonej wody, którą trzeba zagospodarować w sposób nie zagrażający środowisku.

Najpowszechniejszą metodą utylizacji ciekłych odpadów w przemyśle oil&gas jest zatłaczanie ich pod ziemię. Wykorzystuje się do tego np. podziemne pokłady wód solankowych czy wyeksploatowane złoża węglowodorów. Jednym z najistotniejszych kryteriów wyboru odpowiednich miejsc zatłaczania jest obecność warstw nieprzepuszczalnych, które zapobiegać będą przenikaniu zanieczyszczeń do wód gruntowych. Optymalną jest sytuacja, gdy wodę odpadową zatłacza się na miejscu prowadzonych prac wiertniczych. Przykładowo, nad złożem gazu łupkowego istnieje porowata skała, która jest oddzielona warstwami nieprzepuszczalnymi zarówno od złoża gazu jak i stref wodonośnych. Gdy jednak w pobliżu prowadzonych prac nie ma możliwości zatłaczania zanieczyszczonej wody pod ziemię, konieczne jest transportowanie jej droga lądową autocysternami. W przypadku terenów silnie zurbanizowanych buduje się rurociągi transportowe, aby uniknąć uciążliwego dla ludzi zwiększonego ruchu ciężkich pojazdów (hałas, spaliny, ewentualne uszkodzenia infrastruktury drogowej). Takie rozwiązanie zastosowano w USA na złożu Barnett, w okolicach miasta Fort Worth.

Ze względów ekonomicznych oraz geograficznych (np. mała dostępność świeżej wody) coraz powszechniejszy staje się recykling zużytego płynu szczelinującego w celu jego ponownego użycia w kolejnych procesach szczelinowania. Może to się odbywać na miejscu w mobilnych stacjach oczyszczania albo w specjalnie do tego celu wybudowanej instalacji obsługującej wiele pól wiertniczych. W tym drugim przypadku niedogodnością może być konieczność transportu płynu szczelinującego do i z instalacji oczyszczania.

W USA wodę pofrackingową oczyszczano także w miejskich lub przemysłowych oczyszczalniach ścieków, musiały one jednak mieć możliwość radzenia sobie z nietypowymi zanieczyszczeniami znajdującymi się w płynach szczelinujących. Po oczyszczeniu woda mogła być ponownie użyta na polu wiertniczym lub do innych celów przemysłowych. Ze względów ekonomicznych bardzo rzadko oczyszczano wodę do jakości wody pitnej.

Najbardziej kontrowersyjną metodą zagospodarowania zużytego płynu szczelinującego jest bezpośrednie rozprowadzenie w środowisku bez podejmowania się jego oczyszczania. Działanie to opiera się m.in. na takim rozcieńczaniu wody pofrackingowej, aby końcowe stężenie substancji niebezpiecznych nie przekroczyło dopuszczalnych norm. Ze względów środowiskowych takie postępowanie w Polsce jest jednak nielegalne.

W poniższej tabeli zestawiono metody zagospodarowania zużytego płynu szczelinującego w USA w podziale na poszczególne złoża gazu łupkowego.

metody_zagospodarowania_wody_USA

Informacje zawarte w tabelce pochodzą z roku 2009. Od tamtego czasu zdołano zabronić utylizowania płynów szczelinujących w miejskich oczyszczalniach w Pensylwanii. Dokonano także postępu w technologiach oczyszczania, przez co coraz popularniejszy staje się recykling wody użytej do szczelinowania. Powoduje to nie tylko mniejsze oddziaływanie na środowisko, ale także pozwala oszczędzić na kosztach pozyskania świeżej wody, co jest istotne na terenach z ograniczonym dostępem do niej.

Źródło: Modern Shale Gas Development in the United States: A Primer; kwiecień 2009.

Posted on 10 Październik 2011, in Ochrona środowiska and tagged , , , . Bookmark the permalink. 10 komentarzy.

  1. przeciez ta woda zawiera substancje radioaktywne. co to za strona wogole, propagandowa ? gaz lupkowy jest super i nie szkodzi nam i naszym wnukom ??? za gaz zniszczymy nasza okolice ??

    • Ma Pan rację, zostałem zdemaskowany. Przyznaję, to jest strona propagandowa finansowana przez krwiożercze amerykańskie koncerny przemysłowe, które chcą naszą kochaną i umęczoną Ojczyznę ograbić z jej skarbów oraz zatruć środowisko i mieszkańców do dziesiątego pokolenia wprzód.
      A tak serio, to może poda Pan źródło tych rewelacji?

    • Ach, jak ja kocham takie opracowania. Pełno w nim stwierdzeń zawierających słowo „może”. Szczelinowanie może coś tam coś tam. Chemikalia z płynu szczelinującego mogą coś tam coś tam. Takie pieprzenie o Szopenie. Konkret, gdzie jest konkret? Gdzie są przykłady, że szczelinowanie hydrauliczne spowodowało zatrucie pokładów wody pitnej? No gdzie? 4 strony tekstu i ani jednego przykładu?
      Co do awarii, to oczywiście, że się zdarzają. Tyle że awaria wynikająca z błędu człowieka nie rzutuje na technologię. W ostatnich latach zdarzył się nie jeden wypadek lotniczy w wyniku awarii, a pomimo tego nikt nie krzyczy, żeby zakazać podróży lotniczych.
      PS. wzajemne zarzucanie się takimi opracowaniami nie ma sensu jeśli nie idą za nimi konkretne dowody czy przykłady zdarzeń w nim opisywanych. Taką „wymianę ciosów” można prowadzić w nieskończoność. Przykładowo, jako ripostę na podlinkowany tekst mogę podać wypowiedź urzędnika z Pennsylvania Department of Environmental Protection: Pennsylvania regulator says shale gas drilling method safe.

  2. Tu już nie ma Pana ulubionych „może”….

    • Nie zdziwiło cię skąd ta pani posiada taką wiedzę? Czyżby miała dostęp do informacji, których nie posiadają naukowcy i inżynierowie z branży geologicznej?
      Wiarygodność tej pani jest żadna, a jej rewelacje wyssane z palca. Pani Adamska jak i inne osoby związane z blogiem Inicjatywa Obywatelska Dorzecza Bzury i Słudwi szerzą histeryczną panikę, jakoby przeciwko Polsce zmówiły się wszystkie złe siły tego świata, aby nas zniewolić, wyssać z bogactwa i zostawić wśród zdewastowanego krajobrazu. Często współdziałają z panem Krzysztofem Puzyną, np. spamując fora branżowe, takie jak gazownictwo.wnp.pl.
      Oczywiście można posłuchać pani Adamskiej, a nawet jej uwierzyć. Tylko radzę zastanowić się, dlaczego pani kompletnie nie znająca się na geologii rozgłasza rewelacje, o których nie wspomina głośno nikt z branży. Czyżby każdy geolog, inżynier i fachowiec w Polsce został przekupiony, a w pani Adamskiej ostała się jedyna nadzieja?

  3. No tak,”jedyne prawdziwe i niepodważalne informacje na temat gazy łupkowego w Polsce” rozpowszechnia pan Jakub i tylko pan Jakub……Amen

    P.S
    Kiedyś byli tacy,którzy mówili,że podróże w kosmos są niemożliwe……i że prędkości światła nie da się przekroczyć…
    Jest Pan światłym umysłem i wie Pan,że „nie ma rzeczy niemożliwych”

  4. „Najpowszechniejszą metodą utylizacji ciekłych odpadów w przemyśle oil&gas jest zatłaczanie ich pod ziemię.” Czyli jak nie widać problemu, to udajemy, że go nie ma. Dziecinna mentalność. Po II Wojnie Światowej najpopularniejszą metodą pozbywania się broni chemicznej było topienie jej w Bałtyku. Wtedy też uważano, że to świetny pomysł. Branża oil&gas nie raz udowodniła, że ma w du…ie ochronę środowiska, zdrowie i życie ludzi, o czym autor bloga świetnie wie.

  5. myślicie, że ten gaz będzie tani? pewnie🙂 ak polski węgiel …
    to jest minister środowiska? a może minister od dobrobytu wielkich korporacji …
    przyrodę, środowisko trzeba chronić, chyba, że chcecie żyć w zatrutym syfie, hodując raki (nie w rzece)

  6. Gaz łupkowy to jawna targowica – polecam tą stronę, mnóstwo niezależnych informacji o wydobyciu gazu łupkowego i jego związku z korupcją: http://www.extremeconcept.pl/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=1&Itemid=18

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s